Rumski ślad w Gdyni-Orłowie

W Gdyni-Orłowie – tuż przy plaży, malowniczym klifie i szkole plastycznej – znajduje się wyjątkowy monument. Pomnik „Błogosławieństwo morza”, usytuowany w pobliżu dawnej osady rybackiej, przedstawia Chrystusa wyciągającego ręce w stronę fal, w geście błogosławieństwa. Nie każdy jednak wie, że obecna rzeźba jest repliką figury, która stała w tym miejscu już w latach dwudziestych ubiegłego wieku. Co ta historia ma wspólnego z Rumią?

Pierwotny monument powstał z inicjatywy orłowskich rybaków, którzy chcieli w ten sposób uczcić odzyskanie przez Polskę dostępu do Bałtyku. Uroczyste poświęcenie odlanej z brązu figury odbyło się 3 maja 1924 roku. Na zachowanych z tamtego okresu pocztówkach widać Chrystusa skierowanego ku wodzie – dokładnie tak jak dziś. Niestety w czasie II wojny światowej rzeźba została zniszczona przez Niemców. 

Na jej „powrót” trzeba było czekać aż do 2005 roku, kiedy to w 81. rocznicę odsłonięcia oryginału stanęła tam nowa figura. Jednym z dwóch autorów repliki był Eugeniusz Lademann – pochodzący z Rumi artysta rzeźbiarz, który wykonał dzieło we współpracy ze Zdzisławem Kosedą. Rzeźbiarze, wzorując się na archiwalnych fotografiach z okresu międzywojennego, odtworzyli pomnik, wykorzystując sztuczny piaskowiec.

Nie dziwi fakt, że przy realizacji tego projektu znalazł się właśnie Eugeniusz Lademann. Pochodzący z Rumi artysta od wielu lat związany był z gdyńskim środowiskiem plastycznym. Urodził się w 1942 roku, ukończył Państwowe Liceum Sztuk Plastycznych w Gdyni-Orłowie, a następnie studiował rzeźbę w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Gdańsku (późniejszej Akademii Sztuk Pięknych) w pracowni prof. Franciszka Duszeńki – współautora m.in. Pomnika Obrońców Wybrzeża na Westerplatte.

Przez kolejne dekady Rumianin przekazywał wiedzę młodym adeptom sztuki jako nauczyciel w orłowskim Plastyku, a w latach 1983-2003 pełnił tam funkcję wicedyrektora do spraw artystycznych, łącząc pracę pedagogiczną z własną twórczością. Jego rzeźby i pomniki można znaleźć m.in. w Gdyni, Sopocie, Gdańsku, Słupsku, a także w rodzimej Rumi.

Mieszkańcy naszego miasta znają go jako autora prac, które na stałe wrosły w lokalny krajobraz. To właśnie on stworzył m.in. medal „50 lat Miasta Rumi”, statuetkę stanowiącą główną nagrodę Festiwalu Muzyki Religijnej oraz liczne tablice pamiątkowe.

Choć przez lata jego zawodowe życie było związane przede wszystkim z Gdynią-Orłowem, artysta nie zapominał o swoim rodzinnym mieście. W 2002 roku zorganizował w Rumi plener snycerski dla swoich uczniów z gdyńskiego liceum. W ramach praktyk młodzi rzeźbiarze zatrzymali się w Szkole Podstawowej nr 9, gdzie przez miesiąc tworzyli drewniane formy. Efektem ich prac były m.in. secesyjne jaszczurki czy gotyckie krzesła, które ozdobiły Park Żelewskiego.

Eugeniusz Lademann był jednym z wielu artystów, którzy swoją twórczością zapisali się w historii Rumi. Zmarł w 2019 roku, pozostawiając po sobie liczne dzieła oraz pamięć – zarówno w Orłowie, z którym związał znaczną część swojego życia, jak i w rodzinnym mieście.