Cecylia – jeszcze jedna „rumska” święta

Poza św. Barbarą – i średniowieczną legendą o jej cudownej relikwii – z Rumią związana jest jeszcze jedna popularna święta. Choć nie trafiły tu jej szczątki ani pamiątki z nią związane, jest obecna w naszym mieście jako patronka chóru parafii pw. Podwyższenia Krzyża Świętego. Mowa o św. Cecylii, którą ikonograficznie najczęściej przedstawia się jako młodą kobietę grającą na organach. Nie każdy jednak wie, że patronką muzyki kościelnej została… przez pomyłkę.

W historii sztuki zdarzało się, że błędne interpretacje utrwalały się na całe pokolenia. Podobnie było w przypadku ikonografii św. Cecylii. Niewłaściwie odczytano łacińską antyfonę brewiarzową, tłumaczoną jako: „gdy brzmiały instrumenty, dziewica Cecylia śpiewała w swoim sercu jedynemu Bogu”. Pominięcie słów „w sercu” oraz utożsamienie instrumentów z organami sprawiło, że zaczęto przedstawiać ją jako grającą i śpiewającą. Z czasem ten wizerunek ugruntował jej rolę patronki muzyki kościelnej.

Św. Cecylia żyła w III wieku, podczas gdy organy upowszechniły się w liturgii dopiero od VII stulecia. Mimo to średniowieczna sztuka uczyniła z tego instrumentu jej główny atrybut – i tak też przedstawiana jest do dziś.

Informacje o życiu świętej pochodzą głównie z przekazów i legend, dlatego nie wszystkie można uznać za wiarygodne. W jej życiorysach przeważnie podaje się, że jako młoda kobieta złożyła śluby czystości. Została zmuszona do małżeństwa z poganinem Walerianem, którego – podobnie jak jego brata – nawróciła na chrześcijaństwo. Z tego powodu obaj zostali ścięci, a Cecylię aresztowano. Kobieta odmówiła oddania czci bożkom rzymskim i ostatecznie podzieliła los męża. Według przekazów pomimo trzech ciosów, jakie zadał kat, nie mógł odciąć jej głowy. Cecylia zmarła po trzech dniach.  

W sztuce akcentuje się przede wszystkim muzyczny wymiar jej postaci. Być może rzeczywiście potrafiła grać na instrumentach – choć w III wieku bardziej prawdopodobna byłaby harfa niż organy. Tak czy inaczej – dziś św. Cecylia patronuje lokalnemu chórowi, tworzonemu od lat dwudziestych XX wieku przez rumskich miłośników muzyki. Zespół swoim śpiewem i grą uświetnia parafialną liturgię. Pierwsze oficjalne spotkanie chóru odbyło się 22 listopada 1923 roku – w dzień św. Cecylii. Od tamtej pory chór nieprzerwanie się rozwija i nie zawiesił działal-ności nawet w trudnych latach wojny.