Dolina Zagórskiej Strugi została rezerwatem przyrody

Długa, wąska i wyjątkowo malownicza Dolina Zagórskiej Strugi właśnie stała się rezerwatem przyrody. Pod szczególną opieką znalazły się nie tylko rzeka i żyjące w niej pstrągi, ale też stare buki i dęby porastające jej zbocza. Od teraz przyroda jest lepiej chroniona, a spacerujący muszą przestrzegać zasad określonych w ustawie – nie wolno już zbierać grzybów, wyprowadzać psów ani schodzić z wyznaczonych szlaków.

O potrzebie utworzenia rezerwatu mówiło się od kilkudziesięciu lat. Rekomendacje te pojawiały się m.in. w kolejnych projektach planu ochrony Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego. Przełom nastąpił w 2024 roku, gdy Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Gdańsku zgłosiła ten obszar w ramach inicjatywy „100 rezerwatów na 100-lecie Lasów Państwowych”. Formalnie rezerwat przyrody „Dolina Zagórskiej Strugi” powstał 20 października tego roku decyzją Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Gdańsku i jest to już czternasty rezerwat na terenie Nadleśnictwa Gdańsk. 

Rezerwat położony jest w strefie krawędziowej wysoczyzny Pojezierza Kaszubskiego – na terenie Rumi (działki w obrębie Rumia 23) oraz gminy Wejherowo, w północnej części Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego. Obejmuje około 4-kilometrowy odcinek Zagórskiej Strugi między Rumią a Koleczkowem. Ma powierzchnię 127,59 ha, czyli niespełna 180 boisk piłkarskich, oraz otulinę o powierzchni 172,40 ha. To jeden z największych, a z pewnością najdłuższy, rezerwat w nadleśnictwie. W jego granicach znalazła się cała urokliwa, wąska dolina rzeczna wraz z bezpośrednim otoczeniem.

Głównym celem utworzenia rezerwatu jest uchronienie najcenniejszych fragmentów przyrody przed zniszczeniem, tak aby mogły naturalnie się rozwijać i przetrwać dla przyszłych pokoleń. Już w latach trzydziestych XX wieku prowadzono tu badania botaniczne, wskazując dolinę jako jeden z najważniejszych w regionie obszarów różnorodności biologicznej i ostoję wielu rzadkich, w tym górskich, gatunków.
Największym walorem rezerwatu są Zagórska Struga i jej liczne źródliska. Kamienie, głazy oraz powalone drzewa tworzą siedliska dla wielu organizmów, m.in. rzadkich gatunków porostów, pstrągów potokowych i minogów strumieniowych. Obszar ten jest także miejscem gniazdowania objętej ścisłą ochroną pliszki górskiej oraz zimowania pluszcza. Cenne są również torfowiska oraz stare drzewa: buki, dęby i graby.

Co się zmieni dla mieszkańców?

Choć teren objęto dodatkową ochroną, nadal można spacerować wzdłuż Zagórskiej Strugi – ulicą Kamienną, od Szmelty w głąb lasu. Trzeba jednak pamiętać, że na terenie rezerwatów przyrody obowiązuje zakaz m.in. poruszania się poza wyznaczonymi szlakami, wyprowadzania psów, hałasowania, zbierania grzybów i roślin, połowu ryb, biwakowania czy palenia wyrobów tytoniowych. W związku z ochroną rezerwatową nie będą tu również prowadzone żadne wycinki drzew.