Piątek, 30 stycznia 2026
03.11.2025 r.
Pomniki przyrody to wyjątkowe drzewa, krzewy czy głazy, które chronimy ze względu na ich rozmiar, wiek, rzadkość lub niezwykłą historię. W Rumi jest ich aż 25 – są rozsiane w różnych częściach miasta, zarówno w lasach, jak i w samym centrum. Każdy z nich to nie tylko element krajobrazu, lecz także cichy świadek minionych dziesięcioleci. Od listopadowego numeru „Rumskich Nowin” będziemy stopniowo je przedstawiać. Na początek poznajmy bliżej głazy narzutowe o numerach rejestrowych 109 i 110.
Głaz narzutowy o numerze 109 został uznany za pomnik przyrody 17 sierpnia 1954 roku decyzją władz wojewódzkich w Gdańsku. Znajduje się on na wzniesieniu, niedaleko drogi asfaltowej łączącej Redę ze Zbychowem (działka 185/10, obręb 23). Formalnie jest to teren Nadleśnictwa Gdańsk, a dokładniej Leśnictwa Marianowo. Pomnik nie jest widoczny bezpośrednio z drogi – aby go odwiedzić, trzeba wejść w głąb lasu.
Na miejscu, po wejściu na niewielką górkę, oczom poszukiwaczy ukazuje się głaz z gruboziarnistego granitu, odsłonięty z każdej strony. Głaz ma wysokość 2,03 m, szerokość 2,88 m i długość 2 m, a jego obwód wynosi 8,4 m, co czyni go naprawdę imponującym okazem. Skąd się tu wziął? Skały, z których zbudowane są głazy narzutowe, mogą mieć nawet dwa miliardy lat. Zostały przeniesione tysiące lat temu przez lądolód – najprawdopodobniej ze Skandynawii.
Chcesz odwiedzić to miejsce? Zeskanuj kod QR, aby uruchomić nawigację.
Tego samego dnia, 17 sierpnia 1954 roku, za pomnik przyrody uznano również głaz narzutowy o numerze 110. Choć oba okazy otrzymały ten status jednocześnie, dzieli je kilka kilometrów – ten drugi znajduje się niedaleko Szmelty, na terenie Leśnictwa Stara Piła (działka 68, obręb 23). Aby go odnaleźć, trzeba wejść na leśne wzniesienie, z którego jest dobrze widoczny ze wszystkich stron.
Głaz ma imponujące rozmiary – jego obwód wynosi 9,75 m, wysokość 1,7 m, szerokość 2,9 m, a długość 3,5 m. Zbudowany jest z gruboziarnistego gnejsu, twardej skały o charakterystycznej teksturze gnejsowej, powstałej miliony lat temu w warunkach ogromnego ciśnienia i temperatury we wnętrzu Ziemi. Mimo swego wieku pozostaje w bardzo dobrym stanie – nie widać na nim pęknięć ani uszkodzeń, a jego powierzchnię porastają mech i porosty, dodając mu naturalnego uroku. Z dużym prawdopodobieństwem głaz ten również został przyniesiony w to miejsce przez lądolód.
Chcesz odwiedzić to miejsce? Zeskanuj kod QR, aby uruchomić nawigację.
